Het einde van een icoon: waarom de LIFEPAK CR Plus van het toneel verdwijnt

Wie al wat langer met AED’s werkt, kent hem vrijwel onmiddellijk: de LIFEPAK CR Plus. De karakteristieke zwart-oranje AED van Physio-Control verscheen aan het begin van deze eeuw op de markt en groeide uit tot een van de meest herkenbare AED’s van zijn generatie. Al in 2003 was het apparaat wereldwijd in gebruik. Uit een Amerikaanse productcorrectie uit dat jaar blijkt dat alleen al de betreffende vroege productieserie uit 7.095 apparaten bestond, verspreid over de Verenigde Staten en een groot aantal andere landen, waaronder Nederland.

Meer dan twintig jaar later komt het tijdperk van de CR Plus ten einde. De verkoop van nieuwe apparaten stopte in landen waarvoor CE-markering vereist was al op 1 april 2019. Voor bestaande eigenaren was dat destijds geen reden om hun AED direct te vervangen. Stryker verwachtte de apparaten gedurende hun volledige beperkte garantieperiode te kunnen blijven ondersteunen. Voor de LIFEPAK CR Plus bedroeg die periode acht jaar.

In februari 2026 veranderde dat. Stryker beëindigde toen ook de QUIK-PAK elektroden en de CHARGE-PAK battery charger voor de LIFEPAK CR Plus en LIFEPAK EXPRESS. Volgens de fabrikant waren aanhoudende en onvoorziene problemen met de beschikbaarheid van componenten en beperkingen in de supply chain de reden dat de ondersteuning eerder moest stoppen dan oorspronkelijk voorzien.

Daarmee kwam ook een einde aan de structurele aanvoer van de originele verbruiksartikelen waarmee bestaande CR Plus AED’s inzetbaar worden gehouden. Er kon na februari nog restvoorraad in de markt aanwezig zijn, maar die voorraad wordt niet meer aangevuld. Voor de vele CR Plus AED’s die nog in gebruik zijn, begint daardoor een onvermijdelijke uitfasering.

Het opvallende is dat een CR Plus daarvoor technisch helemaal niet defect hoeft te zijn. Een apparaat kan zijn zelftesten nog doorstaan en gereed voor gebruik aangeven, terwijl de mogelijkheid om het op langere termijn te onderhouden verdwijnt. Zodra de aanwezige onderdelen vervangen moeten worden, is er immers geen nieuwe productie van de originele vervangset meer.

Dat roept een interessante vraag op. Is februari 2026 werkelijk het begin van het definitieve einde van de LIFEPAK CR Plus, of ontstaat er een aftermarket voor de grote groep apparaten die nog in gebruik is?

Een AED uit het begin van deze eeuw

Exacte wereldwijde verkoopcijfers van de LIFEPAK CR Plus hebben we niet kunnen vinden. De vaak gehoorde bewering dat het een van de meest verkochte AED’s ter wereld zou zijn, kunnen we daarom niet met betrouwbare openbare cijfers onderbouwen en nemen we niet als feit over.

Dat het apparaat internationaal op aanzienlijke schaal werd verspreid, is wel aantoonbaar. In mei 2003 voerde de toenmalige fabrikant een correctie uit voor 7.095 CR Plus AED’s met bepaalde serienummers. Volgens de FDA waren die apparaten wereldwijd gedistribueerd, onder meer naar Australië, Canada, India, Israël, Nederland, Nieuw-Zeeland, Saudi-Arabië en Zuid-Afrika.

Die 7.095 apparaten vertegenwoordigen bovendien slechts de betrokken apparaten van die vroege productieserie, niet het totale aantal CR Plus AED’s dat gedurende de daaropvolgende jaren is geproduceerd. Hoeveel apparaten uiteindelijk zijn verkocht en hoeveel daarvan vandaag nog in Europa operationeel zijn, blijft vooralsnog een open vraag.

De positionering van de CR Plus is wel duidelijk. Het apparaat werd ontwikkeld als AED voor Public Access Defibrillation: het beschikbaar maken van defibrillatie buiten de traditionele professionele zorgomgeving, zodat ook een hulpverlener met beperkte training een AED kon inzetten bij een circulatiestilstand.

De naam LIFEPAK was toen al sterk verbonden met professionele defibrillatieapparatuur. De CR Plus bracht die merknaam naar een veel bredere omgeving en kwam terecht bij bedrijven, verenigingen en andere locaties waar een AED beschikbaar moest zijn voordat professionele hulpverlening arriveerde.

De bijzondere CHARGE-PAK

Een belangrijk deel van het huidige probleem zit in de manier waarop Physio-Control de energievoorziening van de CR Plus heeft ontworpen. In de praktijk wordt de CHARGE-PAK vaak simpelweg de batterij van de AED genoemd, maar technisch is dat niet helemaal juist.

De CR Plus heeft een interne oplaadbare lithiumbatterij die de AED van energie voorziet. De verwisselbare CHARGE-PAK wordt door de fabrikant aangeduid als een battery charger. Volgens de officiële documentatie levert deze een onderhoudslading aan de interne batterij om deze op het juiste niveau te houden.

Daarmee verschilt het systeem van AED’s waarbij de gebruiker simpelweg de primaire batterij uit het apparaat haalt en door een nieuwe vervangt.

Ook op een ander punt is de CHARGE-PAK opvallend. Volgens de handleiding raakt een nieuwe CHARGE-PAK na plaatsing intern gekoppeld aan de betreffende defibrillator. Physio-Control waarschuwt daarom dat een gebruikte CHARGE-PAK niet naar een andere CR Plus moet worden overgezet.

De fabrikant schrijft bovendien voor dat de CHARGE-PAK en QUIK-PAK elektroden gelijktijdig worden vervangen. Ze werden dan ook gezamenlijk als replacement kit verkocht. Vervanging is volgens de handleiding onder meer nodig na gebruik van de defibrillator, wanneer de CHARGE-PAK-indicator verschijnt of wanneer de aangegeven uiterste gebruiksdatum is bereikt.

Juist die specifieke combinatie maakt de huidige uitfasering ingewikkelder dan het verdwijnen van een gewone AED-batterij.

1 april 2019: de verkoop stopt in Europa

Stryker beëindigde de verkoop van de LIFEPAK CR Plus en LIFEPAK EXPRESS in landen waarvoor CE-markering vereist was op 1 april 2019. In de Verenigde Staten volgde de verkoopstop later, op 31 oktober 2020.

Dat betekende niet dat de bestaande CR Plus AED’s op dat moment end-of-life waren. Integendeel: Stryker verwachtte ze nog jarenlang te kunnen ondersteunen. Voor de CR Plus gold een beperkte garantie van acht jaar en bij de oorspronkelijke uitfasering ging de fabrikant ervan uit dat onderdelen gedurende die periode beschikbaar konden blijven.

Daar zit een belangrijk onderscheid. Stoppen met de verkoop van een AED betekent alleen dat er geen nieuwe exemplaren meer worden verkocht. Zolang onderdelen, elektroden en ondersteuning beschikbaar blijven, kan een bestaand apparaat nog jaren operationeel blijven.

Dat gebeurde ook met de CR Plus. De apparaten bleven na 2019 op veel locaties hangen en de QUIK-PAK/CHARGE-PAK replacement kits bleven verkrijgbaar.

Tot Stryker eind 2025 met een nieuwe mededeling kwam.

Stryker moet eerder stoppen dan gepland

In december 2025 informeerde Stryker klanten dat de eerdere verwachting om de CR Plus gedurende zijn volledige beperkte garantieperiode te ondersteunen niet kon worden waargemaakt. Het bedrijf wees daarbij op aanhoudende en onvoorziene problemen met de beschikbaarheid van componenten en beperkingen in de supply chain.

Stryker kondigde daarom aan de QUIK-PAK elektroden en CHARGE-PAK battery charger in februari 2026 te beëindigen. Dat moment is inmiddels gepasseerd.

Na het einde van de productie kon nog voorraad bij distributeurs aanwezig zijn. Voor het grotere verhaal is die tijdelijke restvoorraad echter niet doorslaggevend. De fundamentele verandering is dat er geen nieuwe originele productie meer achter zit. Iedere originele set die nog wordt verkocht of gebruikt, komt niet meer terug in de voorraad.

Daarmee is de situatie sinds februari 2026 wezenlijk anders dan in de jaren na de verkoopstop van de AED zelf.

Wanneer is een AED eigenlijk end-of-life?

Een AED is niet automatisch onbruikbaar omdat zijn fabrikant een opvolger introduceert. Andersom betekent een groen gereedheidslampje of OK-symbool vandaag ook niet dat een apparaat nog jarenlang onderhouden kan worden.

Bij de CR Plus worden die twee zaken nu zichtbaar van elkaar gescheiden. De elektronica kan nog functioneren, terwijl de onderhoudsketen verdwijnt.

Een eigenaar kan daardoor op een gegeven moment met een CR Plus zitten die op zichzelf geen technisch defect heeft, maar waarvan de verbruiksartikelen vervangen moeten worden. Zonder beschikbare geschikte vervangingsproducten kan zo’n apparaat niet duurzaam gebruiksklaar worden gehouden.

Er bestaat dus ook geen datum waarop alle CR Plus AED’s in Europa ineens onbruikbaar zijn geworden. Het daadwerkelijke eindpunt verschilt per apparaat en hangt onder meer af van de status van de aanwezige onderdelen en of de AED wordt ingezet.

Wel staat vast dat de oorspronkelijke productieketen is gestopt. Zonder alternatief zal de resterende populatie CR Plus AED’s daardoor steeds kleiner worden.

Kan een andere fabrikant de CR Plus in leven houden?

Daar wordt het verhaal interessanter. Want waarom zou een andere fabrikant de verdwenen onderdelen niet kunnen produceren?

Het antwoord is genuanceerder dan simpelweg “dat mag niet vanwege de MDR”. De Europese Medical Device Regulation verbiedt third-party accessoires niet bij voorbaat. De MDR kent juist expliciet het begrip accessory for a medical device: een product dat door zijn fabrikant bedoeld is om samen met een of meerdere specifieke medische hulpmiddelen te worden gebruikt om het gebruik volgens de beoogde bestemming mogelijk te maken of de medische functionaliteit daarvan specifiek en direct te ondersteunen.

Een andere fabrikant kan dus in beginsel een accessoire ontwikkelen voor een medisch hulpmiddel van Stryker. Die fabrikant krijgt daarmee wel zijn eigen verantwoordelijkheden. Het product moet voor die toepassing rechtmatig op de Europese markt worden gebracht en de fabrikant moet onder meer de beoogde toepassing, veiligheid, prestaties en compatibiliteit kunnen onderbouwen volgens het toepasselijke Europese regelgevingskader.

Het verschil tussen past op een CR Plus en door de fabrikant aantoonbaar bedoeld en gereguleerd voor gebruik met een CR Plus is bij een medisch hulpmiddel essentieel.

Er blijken al third-party elektroden te bestaan

Bij nader onderzoek blijkt het verhaal hier interessanter te worden dan op het eerste gezicht leek.

Er is namelijk ten minste één Europese fabrikant die zelf defibrillatie-elektroden aanbiedt en de LIFEPAK CR Plus expliciet in zijn compatibiliteitsdocumentatie noemt.

Het Italiaanse EF Medica produceert een breed assortiment defibrillatie-elektroden voor apparatuur van verschillende fabrikanten. In de actuele productinformatie van EF Medica staat volwassenenelektrode 87.111.41 expliciet vermeld als geschikt voor onder meer de LIFEPAK 15, LIFEPAK 20, LIFEPAK 1000, LIFEPAK CR Plus en LIFEPAK EXPRESS. De fabrikant vermeldt daarnaast een pediatrische elektrode met gereduceerde energie voor de CR Plus en EXPRESS.

Dat is een belangrijke correctie op de gedachte dat er helemaal geen third-party elektroden voor de CR Plus bestaan.

De compatibiliteitsdocumentatie van EF Medica draagt een CE-markering met nummer 0051. Wat we op basis van de openbaar beschikbare informatie nog niet met voldoende zekerheid hebben kunnen vaststellen, is onder welk exact Europees certificeringsregime de specifieke CR Plus-compatibele volwassenenelektrode momenteel op de markt wordt gebracht. Voor een definitieve uitspraak dat juist dit product volledig onder de MDR is gecertificeerd, willen we de bijbehorende actuele Declaration of Conformity en eventuele certificaatgegevens van het specifieke product kunnen controleren.

Dat onderscheid is belangrijk. Een CE-gemarkeerd medisch hulpmiddel kan in 2026 onder omstandigheden nog onder overgangsbepalingen vanuit de eerdere Medical Device Directive op de markt zijn, terwijl andere producten inmiddels rechtstreeks onder de MDR vallen.

We gaan daarom niet verder dan de bronnen toelaten: er bestaat aantoonbaar een Europese fabrikant die een third-party elektrode voor de LIFEPAK CR Plus aanbiedt. De precieze huidige MDR-status van die specifieke elektrode willen we nog nader verifiëren.

In de Verenigde Staten is third-party compatibiliteit al regulatoir aangetoond

Dat een andere fabrikant technisch geschikte elektroden voor de CR Plus kan ontwikkelen, is ook in de Verenigde Staten aantoonbaar.

De Amerikaanse FDA keurde in 2020 multifunctionele defibrillatie-elektroden van Cardinal Health goed. In de officiële FDA-documentatie staat expliciet dat verschillende Kendall- en Medi-Trace Cadence-elektroden met Physio-Control-connector geschikt zijn voor onder meer de LIFEPAK 15, LIFEPAK 20, LIFEPAK 1000, LIFEPAK CR Plus en LIFEPAK EXPRESS.

Cardinal Health moest daarvoor onder meer de prestaties van zijn elektroden vergelijken met de oorspronkelijke elektroden. Uit de FDA-documentatie blijkt dat daarbij onder andere naar elektrische impedantie en het effect van de elektroden op de defibrillatiegolfvorm is gekeken.

Dat is precies waarom “compatible” bij een defibrillatie-elektrode meer betekent dan alleen een passende connector.

De Amerikaanse goedkeuring is uiteraard geen Europese markttoelating. Het voorbeeld laat wel zien dat het technisch en regulatoir mogelijk is dat een andere fabrikant een elektrode ontwikkelt voor gebruik met de CR Plus.

Maar daarmee is het grootste probleem nog niet opgelost.

De CHARGE-PAK is de echte bottleneck

Zelfs wanneer er geschikte third-party elektroden beschikbaar zijn, blijft de LIFEPAK CR Plus afhankelijk van zijn energievoorziening. En juist daar lijkt het gat in de aftermarket veel groter.

Stryker beëindigde in februari 2026 naast de QUIK-PAK elektroden ook de CHARGE-PAK battery charger. De officiële handleiding laat zien dat dit onderdeel geen losstaand accessoire is dat uitsluitend energie bevat. De CHARGE-PAK onderhoudt de interne batterij van de AED en raakt na plaatsing intern gekoppeld aan het betreffende apparaat.

Voor zover wij bij het schrijven van dit artikel hebben kunnen vaststellen, hebben we geen third-party CHARGE-PAK-vervanger gevonden waarvan de fabrikant aantoonbaar vermeldt dat deze voor de LIFEPAK CR Plus bestemd is en daarvoor rechtmatig binnen het Europese medische-hulpmiddelenkader op de markt is gebracht.

Dat is een veel specifiekere en belangrijkere conclusie dan zeggen dat er “geen third-party onderdelen” bestaan. Voor elektroden blijkt die uitspraak namelijk niet te kloppen.

De vraag is vooral wie de CHARGE-PAK kan vervangen.

Zonder een oplossing voor dat onderdeel kan een alternatieve elektrode de operationele levensduur van de CR Plus uiteindelijk niet zelfstandig veiligstellen.

Wie springt in dat gat?

Daarmee ontstaat een interessant technisch én commercieel vraagstuk. Hoeveel LIFEPAK CR Plus AED’s hangen er nog in Europa en is die installed base groot genoeg om de ontwikkeling van een alternatieve CHARGE-PAK interessant te maken?

Dat eerste getal hebben we nog niet betrouwbaar kunnen vaststellen. Er zijn geen openbare cijfers gevonden waaruit blijkt hoeveel CR Plus AED’s in totaal in Europa zijn verkocht of hoeveel daarvan vandaag nog operationeel zijn. Daarom gaan we niet zonder bron schrijven over honderdduizenden apparaten.

Dat het om meer dan een handvol apparaten gaat, staat buiten kijf. Alleen al een productcorrectie in 2003 betrof 7.095 wereldwijd verspreide CR Plus AED’s en het apparaat bleef daarna nog jarenlang op de markt. Maar dat gegeven is niet voldoende om daar een actuele Europese installed base uit af te leiden.

Voor een potentiële producent is precies die omvang doorslaggevend. Het ontwikkelen van een component voor een medisch hulpmiddel vraagt meer dan een passende kunststof behuizing en een paar batterijcellen. Een fabrikant moet begrijpen hoe het oorspronkelijke systeem functioneert, een product ontwikkelen dat daarmee correct samenwerkt en vervolgens de veiligheid en prestaties voor de beoogde toepassing aantonen.

Daar staan mogelijk duizenden potentiële klanten tegenover die hetzelfde probleem hebben: een functionerende AED waarvoor de oorspronkelijke fabrikant geen nieuwe CHARGE-PAK meer produceert.

Een markt met een houdbaarheidsdatum

Er zit alleen een bijzonder probleem in die businesscase. De potentiële markt wordt iedere dag kleiner.

Sinds 1 april 2019 worden in Europa geen nieuwe LIFEPAK CR Plus AED’s meer verkocht. Iedere CR Plus die wordt vervangen door een ander model, defect raakt of om een andere reden buiten gebruik wordt gesteld, verdwijnt uit de potentiële klantenkring van een aftermarket-producent.

Dat betekent dat tijd hier tegen een nieuwe fabrikant werkt. Ontwikkeling, validatie en het doorlopen van de noodzakelijke regulatory stappen kosten tijd, terwijl gedurende diezelfde periode steeds meer eigenaren zullen besluiten hun CR Plus simpelweg te vervangen.

Hoe langer een oplossing uitblijft, hoe kleiner de markt wordt. En hoe kleiner de markt wordt, hoe moeilijker het kan worden om de investering in zo’n oplossing nog terug te verdienen.

Andersom kan een grote resterende installed base juist een interessante niche vormen. De apparaten zijn al verkocht en de gebruikers bestaan al. Een producent hoeft geen compleet nieuw AED-platform te ontwikkelen, maar zou een bestaand probleem voor een bestaande groep gebruikers oplossen.

De grote onbekende blijft daarom dezelfde: hoeveel CR Plus AED’s hangen er nog?

Een onverwacht duurzaamheidsvraagstuk

De uitfasering heeft ook een duurzaamheidskant. Een CR Plus kan technisch nog functioneren terwijl hij uiteindelijk toch vervangen moet worden omdat een essentieel onderdeel niet langer beschikbaar is. Daarmee kunnen complete AED’s elektronisch afval worden terwijl de centrale elektronica nog geen defect vertoont.

Dat maakt een goed ontwikkelde aftermarket-oplossing potentieel interessant. Als een fabrikant aantoonbaar veilige en geschikte vervangingsproducten kan leveren, zou daarmee mogelijk de levensduur van bestaande apparatuur kunnen worden verlengd.

Maar bij een AED kan duurzaamheid nooit het argument zijn om concessies te doen aan betrouwbaarheid. Een niet-gevalideerde imitatiebatterij of elektrode is geen oplossing wanneer tijdens een circulatiestilstand moet kunnen worden vertrouwd op het functioneren van het complete systeem.Juist daarom is de regulatory kant van een eventuele aftermarket zo belangrijk.

Heeft u momenteel een LIFEPAK CR Plus hangen of in gebruik? Dan is het verstandig om tijdig na te denken over een opvolger. Het tijdig vervangen van de AED voorkomt dat u straks zonder werkende onderdelen of keuring komt te zitten.

Bij Diac Medical denken we graag mee over een passende overstap. Of je nu zoekt naar een geavanceerde opvolger (zoals de LIFEPAK CR2 of Physio-Control LIFEPAK 1000/15) of een ander A-merk AED: wij adviseren merkonafhankelijk en zorgen voor goedgekeurde, betrouwbare apparatuur die aan de strengste medische normen voldoet.

Het einde van de CR Plus is begonnen, maar het verhaal is nog niet voorbij

De tijdlijn is inmiddels duidelijk. De LIFEPAK CR Plus was al in 2003 internationaal op de markt. De verkoop in landen waarvoor CE-markering vereist was stopte op 1 april 2019. Stryker verwachtte bestaande apparaten daarna gedurende hun beperkte garantieperiode te kunnen blijven ondersteunen, maar moest daar door problemen met componentbeschikbaarheid en de supply chain op terugkomen. In februari 2026 werden ook de QUIK-PAK elektroden en de CHARGE-PAK battery charger beëindigd.

Daarmee zullen de resterende CR Plus AED’s geleidelijk van het toneel verdwijnen. Niet allemaal op dezelfde dag en niet noodzakelijk omdat de apparaten zelf defect zijn. Het moment komt per AED waarop onderdelen vervangen moeten worden en de oorspronkelijke productieketen daarvoor niet meer bestaat.

Ons onderzoek levert daarbij een interessante nuance op. Voor de elektroden bestaat al een aftermarket: zowel in Europa als in de Verenigde Staten zijn voorbeelden te vinden van andere fabrikanten die elektroden specifiek voor de CR Plus aanbieden. De veronderstelling dat uitsluitend originele elektroden technisch mogelijk zijn, klopt dus niet.

De echte bottleneck lijkt de CHARGE-PAK.

Voor dat specifieke onderdeel hebben we nog geen aantoonbare Europese third-party opvolger kunnen vinden. Als die er niet komt, kan juist dit relatief kleine onderdeel uiteindelijk bepalen wanneer duizenden potentieel nog functionerende LIFEPAK CR Plus AED’s moeten worden vervangen.

Daarmee verschuift de vraag.

Niet: kan iemand alternatieve onderdelen voor een LIFEPAK CR Plus maken? Voor de elektroden weten we inmiddels dat het antwoord daarop ja is.

De interessantere vraag is: kan iemand een technisch en regulatoir overtuigende opvolger voor de CHARGE-PAK ontwikkelen, en zijn er nog genoeg CR Plus AED’s in Europa om dat commercieel interessant te maken?

Wie dat probleem weet op te lossen, verkoopt misschien geen nieuwe AED.

Maar kan wel het leven verlengen van een van de meest herkenbare AED’s van de afgelopen twintig jaar.